Lemur’lar

Lemurlar daha özel olarak, Madagaskar‘ın yerli primatlarından herhangi biridir. Geniş anlamda, Lemur terimi sadece tipik Lemurları (Lemuridae ailesi) değil, aynı zamanda Madagaskar’ın Avahilerini, Sifakalarını, İndrilerini ve Aye-ayelerini ve Güneydoğu Asya ve Filipinler’in Kolugolarını , ayrıca Güneydoğu Asya ve Afrika’nın Lorislerini, Pottolarını ve Çalı bebeklerini de kapsar.

Madagaskar ve yakın çevresinde yer alan Komor Adaları‘ndaki lemurlar büyük gözlere, tilki benzeri yüzlere, maymun benzeri vücutlara ve uzun arka bacaklara sahiptir. Lemurların kuyruk hariç uzunluğu yaklaşık 9 cm (Madame Berthe’nin Fare Lemuru, Microcebus Berthae) ile 70 cm (İndri Lemur’u – Indri indri) arasında değişir. Lemurların gür kuyrukları vücutlarından daha uzun olabilir; ancak sadece İndri‘nin kısa bir kuyruğu vardır. Aye-aye hariç, lemurların yünlü kürkü kırmızımsı, gri, kahverengi veya siyahtır; bazı türler çeşitli beyaz desenlerle kaplıdır. Diğer işaretler arasında göz halkaları veya tepe lekeleri de olabilir.

Halkalı Kuyruklu Lemur

Lemurlar maymunlardan daha az zekidir. Koku alma duyuları daha keskin, ancak görme duyuları daha az gelişmiştir. Bazı türler zaman zaman gündüzleri de aktif olsa da, gözleri gece yaşamına uyum sağlamış gibi görünmektedir. Düşük ışık koşullarında artan hassasiyet için keskinlikten ödün vermişlerdir. Tüm Lemurlar gözlerindeki yansıtıcı bir tabaka ile karakterize edilir, burun ucunda tüysüz, nemli bir kısım vardır. İnvaziv olmayan bir plasenta, tarak benzeri öne doğru yönelmiş alt ön dişler (aye-aye hariç) ve ayağın ikinci parmağında bir pençe (tuvalet pençesi) bulunur.

Aye Aye Lemuru

Lemurlar uysal ve sosyal hayvanlardır; bazı türler 10 veya daha fazla bireyden oluşan gruplar halinde yaşar. Zamanlarının çoğunu ağaçlarda meyve, yaprak, tomurcuk, böcek, küçük kuşlar ve kuş yumurtaları yiyerek geçirirler. Ancak beslenme alışkanlıkları türler arasında değişiklik gösterir. Örneğin, bazıları ağırlıklı olarak böcekçildir, bazıları ise neredeyse tamamen yapraklarla beslenir. Hepsi mevsimsel olarak ürer ve dişilerin tüm yıl boyunca sadece bir doğurgan günü olabilir. Genellikle iki ila beş aylık gebelikten sonra tek yavru doğar. Yeni doğan lemur, annesinin sırtına binebilecek yaşa gelene kadar annesinin alt tarafına tutunur.

Bazı Lemur türleri nadirdir veya nesli tehlike altındadır. Lemur türlerinin birçoğu ya 20. yüzyılın sonlarına kadar keşfedilmemişti ya da nesli tükenmiş sanıldıktan sonra yeniden keşfedildi. Günümüzdeki Lemurlardan daha büyük türlerin kalıntıları mevcuttur. Bunlardan bazılarının sadece 500 yıl öncesine kadar hayatta kalmış olabileceği düşünülüyor. Muhtemelen aşırı avlanma veya 2000 yıldan daha kısa bir süre önce adaya gelen Madagaskarlıların yaşam alanlarını değiştirmesi sonucu yok oldular.

Lemurlar dişi egemen bir topluma sahiptir

Gruplar birkaç erkek ve dişiden oluşur ve dişiler baskın cinstir. Bir erkek, bileğindeki boynuzlu mahmuzla küçük bir ağacın gövdesini çizerek, duyulabilir bir tıklama sesi çıkartır ve ağaçta kokulu bir iz bırakarak grubun bölgesini işaretler.

Dünyayı kim yönetiyor? Lemur toplumunda dişiler yönetiyor!

Lemur toplumunun merkezinde, sosyal bir grubu yönetme görevini üstlenen dişi bir lider bulunur. Bu durum, genellikle erkek egemenliğinin hakim olduğu memelilerde oldukça nadir görülür. Lemur dişileri, grup içindeki bölgelerini işaretleme biçimleriyle egemenliklerini gösterirler. Lemurlarla ilgili bir diğer ilginç gerçek ise dişi Lemurların erkeklerin yiyeceklerini ellerinden alması, onları uyku yerlerinden kovması ve gerçek fiziksel saldırganlık göstermesidir.

Tohum dağıtımında hayati öneme sahip olan lemurlar, “ormanların yaratıcılarıdır”

Lemurlar, tohumların taşınması yoluyla orman çeşitliliğinin, yapısının ve dinamiklerinin korunmasına yardımcı olur! Evet, bazı Lemur türleri tohum dağıtıcısı olarak ekosistemlerinde önemli bir rol oynar. Peki bu ne anlama geliyor? Tohum dağıtıcısı olmak, tohumların ve/veya polenlerin bir alandan diğerine taşınmasına yardımcı olmak anlamına gelir. Siyah beyaz yakalı Lemur gibi yakalı Lemurlar, önemli bir tohum dağıtıcısı görevi gören Lemurlara iyi bir örnektir. Lemurlar meyve ve nektar ararken tüylerine polen veya tohumlar yapışabilir. Daha sonra bu polen ve tohumları diğer çiçeklere taşırlar. Bazen Lemurlar meyve yediklerinde bile tohumlar yeni bölgelere yayılır; tohumlar sindirim sistemlerinden geçer ve dışkılarıyla atılır!

Mavi Gözlü Kara Lemur

İnsanlar dışında, lemurlar mavi gözlere sahip olan nadir primatlardan biridir

Primatların çeşitli göz şekilleri ve renkleri vardır, ancak mavi irisler memelilerde nadirdir. İnsanlar dışında, doğal olarak mavi gözlere sahip tek primatlar, bazen Sclater lemurları olarak da adlandırılan Mavi Gözlü Kara Lemurlar‘dır. Mavi gözlü kara lemur, IUCN Tehdit Altındaki Türler Kırmızı Listesi’nde Kritik Tehlike Altında olarak listelenen, en çok tehdit altında olan lemur türlerinden biridir.

Kırmızı Yakalı Lemur

Lemurlar kendi kendilerini tedavi ederler ve bazıları kırkayaklardan uyuşturucu etkisi elde eder

Ormanda yaşarken eczaneye kimin ihtiyacı var ki?! Bazı Lemur türleri, kendi kişisel eczaneleri gibi davranarak ormanı kendi kendilerini tedavi etmek için kullanıyorlar. Kırmızı Yakalı Lemurlar, solucanlar gibi gastrointestinal parazitlerden kurtulmak için kırkayak yiyorlar. Kırkayakların içindeki toksinlerin, Lemurların bağırsaklarında yuva kuran parazitleri öldürdüğü düşünülüyor.

Indri Lemuru

Bazı Lemurlar a capella şarkı söyler. Diğerleri ise kokuyla iletişim kurar!

Doğu Madagaskar yağmur ormanlarında sık sık İndrilerin şarkılarını duyarsınız. İndriler, hem erkek hem de dişi bireylerin şarkı söylediği ve genellikle birbirleriyle senkronize olduğu, hayvan krallığının yetenekli a capella grubudur. İndrilerin şarkı söylemesinin nedeni, bulundukları yere ve onu duyan hayvana bağlı olarak değişebilir. Bir neden, bölgelerini işaretlemek ve diğerlerine ‘Hey, burası benim alanım. Kendinize bir yer bulun!’ mesajını vermektir.

Halkalı kuyruklu Lemurlar ayrıca benzersiz bir şekilde iletişim kurar ve bölgelerini işaretlerler. Bileklerinde ve göğüslerinde koku bezleri bulunur ve bunlar özellikle üreme mevsiminde çok işe yarar. Bir erkek, bölgesini işaretlemek için bilek ve göğüs bezlerinden salgılanan sıvıları karıştırır ve bir rakibe karşı ‘koku savaşı’na hazırlanmak için kuyruğunu kaldırır. Tartışma, ancak kuyruklarıyla birbirlerinin yüzlerine güçlü kokular üflerken biri pes ettiğinde sona erer! Bu, Lemurlarla ilgili oldukça ilginç bir gerçek !

Lemurlar, dünyanın en yaşlı yaşayan primatlarıdır

Lemurlar hakkında pek az kişinin bildiği eğlenceli bir gerçek , dünyanın en eski primatları olarak kabul edilmeleridir! Lemurların hikayesi, insanlardan çok önce, 70 milyon yıldan fazla bir süre önce başlar. Bu, gezegenin ilk primatları olan Lemur benzeri hayvanların, dinozorlarla birlikte Afrika’da dolaştığı bir dünyaydı. Bilim insanları, yaklaşık 65 milyon yıl önce Lemurların yüzen bitki örtüsü üzerinde Hint Okyanusu’nu geçerek Madagaskar adasına ulaştığını düşünüyor. Sonraki on milyonlarca yıl boyunca Lemurlar Madagaskar’da evrimleşerek ve çeşitlenerek bugün gördüğümüz 112 türe ulaştılar.

Lemurlar, Ekim ayının sonunda Dünya Lemur Festivali vesilesiyle dünya çapında kutlanır!

Dünya Lemur Günü her yıl Ekim ayının son Cuma günü kutlanır ve Dünya Lemur Festivali de bir hafta öncesinde düzenlenir!

Diş ve Erkek Siyah Lemurlar

Lemur çeşitliliği

Gerçek Lemurlar (Lemuridae familyası) beş cins ve yaklaşık 20 tür içerir. Bunların en bilineni olan Halkalı kuyruklu Lemur (Lemur catta), genellikle hayvanat bahçelerinde görülür. Hem yaşam alanı (Madagaskar’ın bazı kuru ve kayalık bölgeleri) hem de çizgili kuyruğuyla (diğer tüm lemurların düz renkli kuyrukları vardır) benzersizdir.

Her şekil ve boyutta 100’den fazla lemur türü vardır

Eulemur familyasının üyeleri ise şu şekildedir: Erkek bireyin siyah, dişi bireyin ise kırmızımsı kahverengi olduğu siyah lemur (E. macaco), adanın doğu tarafındaki yağmur ormanlarında yaşayan ve nadir görülen siyah-beyaz veya siyah-kırmızı yakalı Varecia türü, Uysal lemurlar veya küçük bambu lemurları (Hapalemur cinsi), Nesli tükenmekte olan adanın doğu ve kuzeybatı yağmur ormanlarında yaşayan Büyük bambu lemurları (Prolemur simus).

Sportif Lemur

Madagaskar’da hem yağmur ormanlarında hem de kuru ormanlarda yaşayan sportif lemurlar’ın (Lepilemuridae familyası) ise en az 25 çeşiti vardır. Yalnız yaşayan ve gece aktif olan bu hayvanlar, yaprak ve çiçeklerle beslenirler; bu besinler, devasa kör bağırsaklarında bakterilerin yardımıyla sindirilir. Bakteriyel fermantasyon, lemurun diyetindeki aksi halde sindirilemeyen büyük miktardaki selülozdan enerji elde edilmesini sağlar.

Fare Lemuru

Cüce lLemurlar ailesini (Cheirogaleus) ise; Fare lemurları (Microcebus), Coquerel lLemurları (Mirza), Tüylü Kulaklı Lemurlar (Allocebus) ve Çatallı Taçlı Lemurlar (Phaner) oluşturur. Cheirogaleidae familyası, birçok açıdan yaşayan en ilkel Lemurlardır. Cüce lemurlar kuyruklarında yağ depolarlar ve kurak dönemlerde kış uykusuna yatarlar. Tek eşli çiftler halinde yaşarlar. Böcek ve meyve yiyen fare lemurları, yaşayan en küçük lemurlardır. Çatal Taçlı lemurlar Madagaskar’ın batı kıyısındaki ormanlarda yaşar ve sakız ağacı meyveleri ile böceklerle beslenirler.

Lemur’lar Erken Eosen Dönemi‘ne (yaklaşık 50 milyon yıl önce) ait olsalar da, kökenleri bir önceki Paleosen Dönemi‘ne kadar izlenebilir. Bu Eosen lemuroidleri Kuzey Amerika ve Avrupa’da bol miktarda bulunuyordu ve bazılarının iskeletleri eksiksiz olarak bilinmektedir. Eosen’in sonuna doğru (yaklaşık 34 milyon yıl önce), strepsirrhinler Kuzey Yarımküre’den neredeyse tamamen yok olmuştu. Bununla birlikte, lemur soyu tropikal ormanlarda varlığını sürdürdü ve özellikle Madagaskar’da başarılı oldular; soyun bazı üyeleri muhtemelen yaklaşık 50 milyon yıl önce Mozambik Kanalı’nı bitki örtüsü yığınları üzerinde geçerek oraya ulaşmışlardı. Madagaskar’da lemurlar, daha gelişmiş primatlarla rekabetten nispeten uzaktılar. Mısır ve Kenya’dan 34 milyon yıl öncesine ait fosiller, günümüzdeki lemurların atalarının bu dönemde yaşadığını düşündürmektedir. Aye-ayeler (Daubentonia madagascariensis), Afrika kökenli olup daha sonra Madagaskar’a yayılmışlardır; bu da adaya en az iki ayrı lemur göçünün gerçekleştiği fikrini desteklemektedir .